Lees hier het interview uit de Baarnsche Courant van 7 januari 2026, met directeur Tom van der Poel en bestuursvoorzitter Bert Kranendonk, over wat er op het spel staat bij de Gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026.

Speeldoos 10 jaar in de wacht; 2026 jaar van de doorbraak

Door Eugene Leenders - 7 januari 2026

Wordt 2026 het jaar van de doorbraak voor Theater de Speeldoos? Het kan haast niet anders, maar dat is vaker gezegd. In ieder geval zijn voorzitter Bert Kranendonk en directeur Tom van der Poel er klaar voor. Menigeen zou allang moedeloos zijn geworden. Beiden blijven optimistisch, althans dat stralen ze uit. Tom van der Poel: ,,We zijn het verplicht aan al die medewerkers en vrijwilligers die nu al die jaren in afwachting zijn van een besluit.”

Het dossier is inmiddels centimeters dik en zelfs voor de geïnteresseerde burger nauwelijks te volgen. Het begon als een bezuinigingsactie, tien jaar geleden in 2016. De bedoeling was het theater en de bibliotheek samen te huisvesten in de Rembrandtlaan. De raad bleef tot op het bot verdeeld en veel burgers wensten dat de bibliotheek in het centrum moest blijven. Toen kwam het idee om een cultuurhuis annex theater op de Brink te bouwen.

Maar de 16 miljoen euro vond een nipte meerderheid van de raad te duur. Verschillende plannen wisselden elkaar af met steeds een stem verschil in de raadszaal. Het laatste besluit: de bibliotheek blijft in het centrum en de Speeldoos krijgt geld om te transformeren tot een podiumhuis.

OVERDRACHTSDOCUMENT 
Hoeveel miljoenen euro’s dat gaat kosten, moet nog worden bepaald. De gemeenteraad gaat er niet meer over besluiten; het wordt over de verkiezingen in maart heen getild. In de tussentijd is een werkgroep uit de raad, met onafhankelijk voorzitter Marianne Kallen, druk bezig een overdrachtsdocument te maken met een advies.

De Speeldoos, maar ook andere culturele instellingen, verenigingen en toekomstige gebruikers van het Podiumhuis, staan in de startblokken om mee te praten, maar zitten nog in de wachtkamer.

Kranendonk en Van der Poel hebben hun financiële plaatje al maanden geleden op tafel gelegd, en daar is niets aan veranderd. Ze opperen vier varianten, waarvan de eerste (beetje opknappen) net als de vierde (alles slopen en overnieuw beginnen) als ‘geld over de balk gooien’ wordt betiteld. Twee is een voortbestaansscenario (8 tot 10 miljoen euro). Drie (maximaal 14 miljoen euro) is een echt podiumhuis waarbij de voorwaarden worden geschapen om de kunst- en cultuurvisie van de gemeente goed te kunnen uitvoeren. Drie is duurder, maar eigenlijk ook weer niet: twee moet namelijk in maximaal 20 jaar worden afgeschreven, drie in 30 of zelfs 40 jaar, en dat is voor de gemeentelijke financiën uiteindelijk goedkoper.

RARE REALITEIT 
Bert Kranendonk en Tom van der Poel leven in een rare realiteit. Het publiek en de artiesten omarmen het Baarnse theater en voelen zich thuis op het rode pluche, in de zaal en in de foyer. Maar aan de andere kant schrijft de gemeente zelf zwart op wit: het uitstellen van besluitvorming over het maatschappelijk vastgoed brengt risico’s met zich mee. Er is inmiddels een situatie ontstaan waarin investeringen noodzakelijk zijn om de voorzieningen open en veilig te houden. Kranendonk: „We voelen een enorme verantwoordelijkheid. Veiligheid moet boven alles staan. Wanneer komt die zo in het gedrang dat je moet sluiten?”

Het viel het duo rauw op het dak dat de gemeente een deel van de subsidie over 2024 terugeist, omdat die niet gebruikt zou zijn. Kranendonk: „Het is altijd een hele discussie of het om onderhoud of exploitatie gaat. Maar bijvoorbeeld het zaallicht is niet meer betrouwbaar. Reparatie kan niet meer; het is verouderd en reserveonderdelen zijn niet meer te bestellen.”

Van der Poel: „Iedereen zal begrijpen dat het zaallicht met één druk op de knop moet werken. Dat heeft alles met veiligheid te maken. Binnenkort gaan we opnieuw met de gemeente in gesprek. Maar zo’n bericht dat we subsidie moeten inleveren, doet iets met onze mensen. Het geeft toch een zweem van: ‘zij hebben geld genoeg of doen er allerlei leuke dingen mee’.”

Wie meer over het theater wil weten, is welkom in het weekend van 23, 24 en 25 januari. De Speeldoos doet mee aan een landelijk open huis, met onder andere rondleidingen door de directeur. Meer info op de website van De Speeldoos.


Ga voor het originele interview naar de website van de Baarnsche Courant.